Doon at Dito

Pudpod na ang lipistik,
ang swelas ng sapatos — ang kahirapan kailangang mairaos.Pagod na ang isip
mula sa eskwela
at ngayon kailangan pa — ang kahirapan kailangang mairaos.

Puspos na ng kababuyan,
di man kagustuhan
ang katawang sawa na — sa kaiharapang pilit na idinadaos.

Katumbas man nito
pagkapudpod ng kahihiyan
habang si Edgar —- sa katawan niya nagpaparaos.

Luhaan siyang umuuwi.
Bukas ngingiti
Pagkat isang araw na naman — ang kaniyang nairaos.

Minsan pagod na akong nakauuwi sa akin tahanan.

Ang totoo, lagi akong pagod; hindi minsan. Wala akong tahanan. Hindi na halos ako umuuwi, ang ikatlo.

Pagod ako sa kaiisip ng mga bagay na nangyari, at ang mangyayari. Ngunit hindi sa nangyayari. Alam ko kung bakit ko ginagawa ang mga bagay na ginagawa ko ngayon. Hindi man ganon katiyak, mayroon akong ideya kung bakit kailangan ko itong gawin. Hindi ko man kayang panindigan, pipilitin ko. At kung sa huli, mahirapan akong ito ay iwanan, alam kong matutunan ko ring humakbang papalayo. Hindi man biglaan, dahan dahan.

Sa kasalukuyan, tinitipa ko ang titik ng liham na ito sa isang internet cafe sa Alabang. Isang sakay at trapik ang layo mula sa San Pedro, ang kinalulugaran ng aming bahay, bahay na di kailan man naging tahanan para sa akin. Lansangan at tambayan ang aking tahanan. Ang mga pulubi, mga ibang kalalakihan at kababaihan ang aking mga kapamilya. Sila ang mga taong bagamat walang tirahan ay may tahanan; bagamat may katawan wala namang pangalan at bagamat may mukha, wala silang larawan.

Sila ang aking kasamahan na hindi tuwirang masasabing kaibigan. Nagkikita kami kung may pagkakataon upang magkumustahan ng mga bagay bagay na wala naman kami talagang pakialam. Ang mga lalake, minsan nagbibiro sa akin. “Pwede ba makaisa”. Yan ang lagi kong naririnig sa kanila. Kung minsan naman ay “Paisa naman, pwede?”. Mga pariralang pagbalikbaliktarin man ang pagkakaayos ay humihingi lang ng pagkakataon. Ang mga babae naman na laging kong nakikita sa gabi ay ang mga tila suman na nagbabandera ng kanilang laman sa mga parokyano. Samantalang ang mga pulubi, dala dala ang lata nilang gawa sa lata ng Nido (sila yung garapalan na kung mamalimos); ang iba naman lata lang ng kondensadang gatas ng Alaska.

Sila ang mga karakter na masasabi kong hindi man kaibigan, ay mga kapamilya. Wala silang mga pangalan. Kung tatanungin ako, minsan sagot ko ay “Joan” minsan “Jane” minsan Jasmin, at kung nagpapabata lumilingon rin kapag tinawag na Daisy. Kagaya ko silang walang pangalan. Gayumpaman, wala man kaming mga pangalan, meron kaming numerong maaring tawagan. Maging si Intoy ay ganon din. Hindi ko nga rin alam kung Intoy nga ang tunay nyang pangalan. Minsan kasi tinatawag syang “Intay” dahil mahilig daw syang maghintay ng bading o silahistang sakay ng mga kotse o taksi. Minsan naman tinatawag siyang “John” kasi dyan-dyan lang sa tabi-tabi pumupwesto.

Hindi ko alam kung bakit ako laging napapasama sa kanila. Mas akma yatang sabihin na hindi ko alam kung bakit ako napilitang mapasama sa kanila.

At ito ang layunin ko sa pagsulat. Ang makilala ang tunay na dahilan ng paglakad ng araw at pakikisayaw ng aking katawan at pagod na isipan sa takbo ng aking buhay.

Magagalak akong masamahan ng inyong mga pang-unawa.

Wag na po sanang itanong ang aking pangalan dahil sa bagamat isang beses lamang akong sa mundong ito ay nailuwal, makailang ulit naman akong nabinyagan. Nang ibat ibang pari, iba-iba ang ninong, at minsan may ninang.

Ito ang aking kumpisal … Nais mo bang makinig?